Succesvol of Lui

Er is een moment, ergens halverwege de middag, waarop je iets weer niet hebt afgemaakt. Het plan lag klaar, de intentie was er, en toch zit je daar met een half begonnen taak en een oordeel dat sneller komt dan je kunt nadenken: lui. Ongedisciplineerd. Misschien, heel misschien, gewoon niet slim genoeg om het wél voor elkaar te krijgen zoals anderen dat schijnbaar moeiteloos doen. Dat oordeel voelt vertrouwd, bijna comfortabel in zijn wreedheid, alsof je het al honderden keren eerder hebt uitgesproken en het daardoor waar moet zijn geworden.

Stop daarmee. Niet omdat het onaardig is tegen jezelf — dat is het ook, maar dat is niet de kern — stop ermee omdat het onwaar is, en omdat het precies het effect heeft dat het altijd heeft: het maakt je kleiner en stiller. Elke keer dat je jezelf lui noemt in plaats van uitgeput, of ongedisciplineerd in plaats van bang, of dom in plaats van onzeker over iets nieuws, kies je een verklaring die je laat krimpen. En het sluipende probleem daarvan is dat een verklaring die je laat krimpen, ook een verklaring is die niets van je vraagt. Als je lui bent, hoef je jezelf niet af te vragen waarom je precies dít project blijft uitstellen. Als je ongedisciplineerd bent, hoef je niet te onderzoeken wat er zou gebeuren als je het wél afmaakte — wie je dan zou moeten zijn, wat er dan van je verwacht zou worden, hoe zichtbaar je dan zou worden op een plek waar zichtbaarheid nooit veilig heeft gevoeld.

Want dat is vaak wat er werkelijk onder zit. Niet gebrek aan wilskracht, maar een heel begrijpelijke terughoudendheid om voluit te gaan staan voor iets waarvan je weet dat het je verandert. Uitstel is dan geen zwakte, het is een vorm van zelfbescherming die ooit ergens haar nut heeft bewezen en die je gewoonte is geworden lang nadat het gevaar waarvoor ze bedoeld was, is verdwenen. Het lichaam en het hoofd houden vast aan oude strategieën, ook als de wereld eromheen allang is veranderd. Dat is geen persoonlijk falen. Dat is hoe overlevingsmechanismen werken, en het enige wat ze nodig hebben om los te laten, is dat jij ze herkent voor wat ze zijn in plaats van ze te verwarren met wie je bent.

Er is een andere manier. Dat weet je, ergens diep, ook al fluister je jezelf het tegenovergestelde toe op de dagen dat het zwaar voelt. De andere manier begint niet met harder werken of jezelf strenger toespreken — dat heb je al geprobeerd, en je weet inmiddels hoe dat afloopt: een korte opleving van discipline, gevolgd door dezelfde uitputting, hetzelfde verwijt. De andere manier begint met het simpele, ongemakkelijke besluit om niet langer te geloven in het verhaal dat je jezelf al zo lang vertelt. Niet omdat positief denken alles oplost, maar omdat je onmogelijk kunt bouwen aan iets nieuws zolang de fundering bestaat uit de overtuiging dat je tekortschiet.

Het is tijd om wakker te worden — niet in de zin van meteen alles anders doen, grootse plannen maken of van vandaag op morgen veranderen in iemand die nooit meer uitstelt. Wakker worden betekent hier iets kleiners en tegelijk radicalers: de volgende keer dat het woord "lui" in je opkomt, even pauzeren en jezelf de eerlijkere vraag stellen. Wat probeer ik hiermee te vermijden? Waar ben ik eigenlijk bang voor, onder dit uitstel? Die vraag alleen al verandert iets. Ze haalt je uit het oordeel en zet je terug in het gesprek met jezelf — het enige gesprek dat je ooit echt vooruit heeft geholpen, ook al heeft het lang geduurd voordat je bereid was het aan te gaan.

“If I wanted to be prettier, fillers, Botox and a neck lift might help—but I think I’m past all that. My feelings come out in my face and show who I am inside in ways that words can’t express. In fact, I’m confused by what ‘authentic’ is; am I less authentic because I wear ‘eccentric’ clothes and hats? No. I look at my contemporaries who have had ‘good work’ done; are they less authentic? No! And neither are the women who’ve had procedures that went awry.” — Diane Keaton

Je bent niet lui. Je bent iemand die zichzelf al te lang heeft laten geloven dat kleinheid veiliger is dan groei. Dat is geen karakterfout. Het is een gewoonte, en gewoontes zijn, in tegenstelling tot wat je jezelf misschien hebt wijsgemaakt, wél te veranderen.

Jezelf niet langer lui noemen is een begin. Wat er werkelijk onder dat uitstel zit, hoef je niet alleen uit te zoeken — de She Connect Community en het She Dare programma bestaan voor precies dat vervolg, op het moment dat jij daaraan toe bent.