Durf Kwetsbaar te Zijn.

En hier ben ik dan. Ontbloot, met mijn altijd perfecte nagels, mijn strakke rokken, mijn hoge hakken die ik jarenlang droeg alsof ze een uniform waren in plaats van schoenen. Ik stond erop gepolijst te zijn, ook op de dagen dat er van binnen niets gepolijst aanvoelde. Vooral op die dagen, eigenlijk. Hoe leger ik me voelde, hoe strakker de rok, hoe hoger de hak — alsof ik met genoeg lak en stof kon voorkomen dat iemand zag wat er werkelijk onder zat: nooit genoeg. Ik was nooit genoeg. Niet als moeder, niet als professional, niet als vrouw die het allemaal leek te dragen zonder ooit te wankelen. Dat gevoel zat er niet af en toe. Het zat er altijd.

Hier sta ik dan, met een ideaal dat ik heb losgelaten over hoe ik als vrouw in het leven moest staan. Met het gevecht dat daarbij hoorde, en het voortdurende gevoel van oneerlijkheid dat ik met me meedroeg zonder precies te kunnen benoemen waar het vandaan kwam. Met de vraag die zich bleef herhalen, telkens weer, op de vreemdste momenten — tijdens het koken, in de auto, vlak voor het slapengaan: is dit hem dan? Moet ik het hiermee doen, tot het einde van mijn leven? En raak ik daartussen niet zelf ziek, zoals mijn beste vriendin — een power vrouw, in alles wat dat woord suggereert — die overleed toen ze vierenveertig was. Zij was mijn eerste reality check. Vorig jaar in december werd ik zelf vierenveertig.

Ik dacht altijd dat een Power Vrouw vooral machtig moest zijn. Dat ze haar kracht moest laten zien door sterk aanwezig te zijn, onverwoestbaar, het liefst een beetje emotieloos — want emoties waren wat de macht ondermijnden, wat je klein maakte in een wereld die vooral onder de indruk wilde zijn. Niets is minder waar, en het heeft me veel te lang gekost om dat te ontdekken.

Ik heb toneel gespeeld. Ik was hoofdrolspeelster in een stuk waarin ik een rol had die ik volledig verkeerd invulde. Het heeft me twee jaar gekost om te begrijpen dat ik de hele tijd verkeerd bezig was — twee jaar van steeds opnieuw vallen in een gat dat elke keer dieper bleek dan ik dacht. Iedere keer als ik dacht "dit is hem, verder dan dit kan ik niet vallen," viel ik toch weer, en weer, en weer.

Wat ik toen nog niet wist, en wat ik nu wel weet, is dat dit vallen geen persoonlijk falen was. Het was mijn lichaam dat weigerde nog langer mee te spelen in een voorstelling die het niet langer kon dragen. Onderdrukking — jarenlang gevoelens wegstoppen om er sterk uit te blijven zien — is namelijk geen neutrale keuze. Het is een overlevingsstrategie met een prijs. Onderzoek aangehaald door Harvard Health koppelt langdurige emotionele onderdrukking aan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en een verzwakt immuunsysteem, en een studie onder meer dan tweehonderd vrouwen liet zien dat wie structureel gevoelens onderdrukt, een minder diverse darmflora heeft — juist van de bacteriesoorten die gekoppeld zijn aan positieve emoties (Gia Lacqua, over onderzoek naar emotionele onderdrukking). Je lichaam ervaart dat glimlachende, onverstoorbare "het gaat prima" niet als professionaliteit. Het ervaart het als een dreiging die onder controle wordt gehouden, en het went daar nooit helemaal aan.

Tot het moment dat ik naar mezelf begon te luisteren. Niet alleen luisteren — ik ging het ook echt hóren. Ik besefte dat ik nooit meer echt, werkelijk nooit, uit dat gat zou kruipen totdat ik helder had wie ik echt ben, wat ik echt voel, en wat mijn werkelijke plek op deze wereld is. Dat besef kwam niet als een groots inzicht met bliksem en donder. Het kwam langzaam, laag voor laag, precies zoals ik er ook in was gevallen.

Wat me daarbij hielp — en wat ik iedereen gun die zich in een vergelijkbaar gat herkent — is het werk van onderzoekster Brené Brown, die decennialang onderzoek deed naar schaamte, kwetsbaarheid en wat zij "wholehearted" leven noemt: leven vanuit je volle hart in plaats van vanuit een gepantserde versie van jezelf. Haar bevinding is precies het tegenovergestelde van wat ik jarenlang dacht dat kracht betekende. De mensen die zich het meest verbonden voelen met anderen en met zichzelf, zijn niet de mensen die kwetsbaarheid het beste weten te verbergen. Het zijn de mensen die kwetsbaarheid niet zien als zwakte, maar als de plek waar moed, creativiteit en echte verbinding ontstaan — en die in staat zijn om schaamte hardop te benoemen in plaats van hem stilzwijgend met zich mee te dragen (Brené Brown, TED Talk: The Power of Vulnerability). Lees dat nog een keer, want het is het tegenovergestelde van alles wat ik ooit dacht een Power Vrouw te moeten zijn.

En hier ben ik dan. Een vrouw die haar eigen kracht kent, herkent, en erkent. Die begrijpt dat er een heel dunne lijn loopt tussen kracht en zwakte, en dat zwak durven zijn — het toegeven, het voelen, het hardop zeggen dat het even niet lukt — uiteindelijk je grootste kracht blijkt te zijn. Niet de kracht van de vrouw met de perfecte nagels die nooit wankelt. De kracht van de vrouw die weet dat wankelen erbij hoort, en die daar niet langer voor wegloopt.

Als je hierin iets van jezelf herkent — het gevoel nooit genoeg te zijn, de rol die niet meer bij je past, het gat dat dieper lijkt dan je had verwacht — dan is De kracht van kwetsbaarheid van Brené Brown het boek dat ik je aanraad. Niet omdat het je binnen een weekend verandert, maar omdat het exact de taal geeft voor wat ik hierboven probeerde te beschrijven: dat de moed om niet perfect te willen zijn, uiteindelijk de moed is die alles verandert.

Ik draag mijn hoge hakken nog steeds, af en toe. Alleen niet meer als uniform. Nu draag ik ze omdat ik er zin in heb, op een dag dat ik het zelf zo kies — en dat verschil, hoe klein het ook klinkt, is precies waar mijn hele verhaal om draait.

Dit verhaal is precies waarom de module Hybride Ik bestaat binnen het She Dare programma — het masker herkennen, begrijpen waarom je het ooit nodig had, en laag voor laag ontdekken wie eronder vandaan komt. Wat hierboven in één verhaal is samengevat, is in het programma vier bijeenkomsten lang, met andere vrouwen die hun eigen versie van de perfecte nagels en de hoge hakken kennen. Je hoeft niet te wachten tot je op de bodem van het gat staat om te beginnen.

Lees ook:

• Voelen is Onvergeeflijk

• Succesvol of Lui

• Zeg Ja Tegen de Stem in Je Hart

• Toegeven

• Durf Kwetsbaar te Zijn

• Hou je jezelf voor de gek?

• Durf Authentiek te Zijn

“And the beauty of a woman, with passing years only grows!” — Audrey Hepburn