DOE HET NIET – STOP MET JEZELF VERGELIJKEN MET ANDERE POWERVROUWEN

Doe het niet. Doe het f*cking niet: jezelf vergelijken met anderen! We doen het allemaal weleens. Je kijkt op je werk naar die ene collega die elk project ogenschijnlijk moeiteloos afrondt, terwijl jij het gevoel hebt dat je constant achter de feiten aanloopt. Op het schoolplein zie je die perfecte moeder met haar creatieve traktaties en glanzende haren, terwijl jij blij bent dat iedereen op tijd op school was. In de supermarkt voel je je een amateur-kok als je iemand hoort praten over coq au vin, terwijl jij snel een kant-en-klaarmaaltijd pakt. Op straat komt er een vrouw langs met het perfecte kapsel en een stralende glimlach, terwijl jij je afvraagt waarom jouw pony niet wil zitten zoals de kapper bedoelde.

Deze beelden van ‘power women’ kunnen ons inspireren, maar meestal knagen ze aan ons zelfvertrouwen. De hardnekkige neiging om jezelf te spiegelen aan anderen noemen psychologen sociale vergelijking. Uit tientallen jaren onderzoek blijkt dat vooral upward comparison – je meten aan iemand die je beter, mooier of succesvoller vindt – de kans vergroot op lagere eigenwaarde, ontevredenheid en zelfs depressieve klachten. De lat ligt dan altijd net een stukje hoger dan jij zelf denkt te kunnen bereiken. Sociale media versterken dit effect doordat je alleen de mooiste momenten en perfect geënsceneerde foto’s ziet, waardoor je snel vergeet dat achter elke glanzende buitenkant ook gewone, rommelige en vermoeide momenten schuilgaan.

Waarom je hier als vrouw extra last van hebt

Vrouwen vervullen doorgaans veel rollen tegelijk: we zijn partner, moeder, professional, vriendin, dochter, vrijwilliger. De verwachtingen die we voelen – én onszelf opleggen – zijn hoog. Van oudsher zijn organisaties en maatschappelijke normen gebaseerd op mannelijke waarden als competitie, hiërarchie en resultaat; vrouwen worden vaak opgevoed met waarden als harmonie en zorg. Op de werkvloer en thuis proberen we vervolgens alles ‘perfect’ te doen volgens deze beide kaders. Geen wonder dat we onszelf robotachtig door het leven zien rennen en het gevoel krijgen dat we tekortschieten. Het helpt niet dat we vanuit de cultuur constant beelden krijgen voorgeschoteld van vrouwen die alles lijken te kunnen: powermoeder, powermanager, powerkokkin en power-vriendin in één. Maar jij kent alleen jouw eigen worstelingen en niet die van haar.

Vergelijken ondermijnt je kracht

Vergelijken is menselijk; het kan zelfs motiveren. Maar vooral constant omhoog kijken naar anderen maakt je onzeker. Onderzoek laat zien dat dit vaak leidt tot gevoelens van jaloezie, stress en een negatief zelfbeeld. Daarnaast vergeet je dat iedereen een ander startpunt heeft: andere talenten, andere hulpbronnen, andere omstandigheden. Het heeft geen zin om jouw hoofdstuk drie met iemand anders’ hoofdstuk twintig te vergelijken. Er zal altijd iemand zijn die verder lijkt dan jij.

Door jezelf te vergelijken geef je je geluk bovendien uit handen. Je verbindt je eigenwaarde aan externe standaarden in plaats van aan je eigen waarden en doelen. Zo kom je nooit in de buurt van je échte kracht – die unieke mix van ervaringen, talenten en waarden die alleen jij bezit.

Hoe doorbreek je de vergelijkingsval?

Gelukkig kun je leren om bewust met deze neiging om te gaan en jezelf steeds meer te richten op jouw eigen pad. Enkele manieren om dat te doen:

• Focus op jouw groei: Kijk terug naar waar je vandaan komt en welke stappen je al hebt gezet. Vergelijk jezelf vooral met de persoon die je gisteren was.

• Beperk je socialmediagebruik: Maak bewuste keuzes over welke accounts je volgt. Ontvolg feeds die jou een slecht gevoel geven en zoek inspiratie bij mensen die eerlijk hun ups en downs delen.

• Herformuleer je verhaal: Vervang gedachten als “zij is beter dan ik” door “wat mooi dat zij dit kan, wat kan ik hiervan leren voor mijn eigen groei?” Gebruik succesverhalen als bron van inspiratie in plaats van een meetlat om jezelf mee te slaan.

• Omarm je waarden: Word je bewust van wat jij belangrijk vindt in je leven en werk. Als zelfstandigheid, creativiteit en verbinding jouw kernwaarden zijn, gebruik die dan als kompas bij je keuzes – niet de prestaties van anderen.

• Cultiveer dankbaarheid en zelfcompassie: Schrijf dagelijks drie dingen op waar je dankbaar voor bent. Sta stil bij jouw successen, hoe klein ook, en behandel jezelf met dezelfde vriendelijkheid die je een vriendin zou gunnen.

• Zoek verbinding, niet competitie: Omring je met vrouwen die ook open zijn over hun onzekerheden. In een veilige gemeenschap kun je elkaar steunen, van elkaar leren en successen vieren zonder concurrentie. Samen sta je sterker.

Het leven is geen wedstrijd wie het meest “power” is. Je bent niet waardevoller omdat je vier gerechten kunt koken of vier marathons hebt gelopen. Jij bent jij – met jouw eigen dromen, talenten en beperkingen. Door te stoppen met jezelf te vergelijken en te kiezen voor introspectie, verbinding en persoonlijke groei, bevrijd je jezelf van onnodige druk. Gun jezelf de rust om te voelen wat jij nodig hebt en de ruimte om je eigen pad te bewandelen. Dát is pas echte power.